Đi chùa Linh Ứng vào ngày rằm, mùng Một hay dịp Tết thì xác định trước là sẽ đông, đặc biệt ở chùa Bãi Bụt trên Sơn Trà. Ba việc giúp chuyến đi nhẹ nhàng: đi thật sớm hoặc đi vào buổi chiều thay vì giữa sáng, mặc đồ kín đáo dễ đi bộ, và gửi xe đúng chỗ có hướng dẫn rồi đi bộ lên thay vì cố chạy sát cổng. Còn lại là giữ lòng bình thản: chùa đông là chuyện tốt, chỉ cần mình không biến nó thành chuyện bực.
Vì sao những ngày này đông
Với nhiều gia đình Việt, mùng Một và ngày rằm (mười lăm âm lịch) mỗi tháng là dịp ăn chay, đi chùa, thắp hương. Người xưa coi đây là những ngày "sóc vọng": sóc là ngày đầu tháng, trăng non; vọng là ngày trăng tròn. Trong nhà Phật, đây cũng là những ngày tăng ni tụng giới, Phật tử giữ chay, nên chùa có khoá lễ.
Một số ngày đặc biệt đông hơn hẳn:
| Dịp | Ngày âm lịch | Lưu ý ở chùa Linh Ứng |
|---|---|---|
| Giao thừa, mùng Một Tết | Đêm 30 (hoặc 29) tháng Chạp, mùng 1 tháng Giêng | Đông nhất năm, nhiều người đi lễ đầu năm, xin lộc |
| Rằm tháng Giêng | 15 tháng Giêng | Cả ba chùa đều đông, nhất là buổi tối |
| Vía Quán Thế Âm | 19 tháng Hai, 19 tháng Sáu, 19 tháng Chín | Chùa Bãi Bụt rất đông; Ngũ Hành Sơn có lễ hội vào tháng Hai |
| Phật Đản | Rằm tháng Tư | Có đại lễ, trang trí cờ hoa, có thể có lễ rước |
| Vu Lan | Rằm tháng Bảy | Lễ báo hiếu, cài hoa hồng, chùa đông vào buổi tối |
| Mùng Một, rằm hằng tháng | 1 và 15 âm lịch | Đông vừa phải, cao điểm buổi sáng sớm và chiều tối |
Ngoài ra, mùa du lịch hè và các kỳ nghỉ lễ dài cũng khiến chùa đông khách, kể cả khi không trùng ngày âm lịch đặc biệt.
Chọn giờ: tránh giờ cao điểm
Không có số liệu chính thức về giờ đông nhất, nhưng kinh nghiệm chung của người đi lễ ở Đà Nẵng khá giống nhau:
- Sáng sớm, lúc mặt trời vừa lên: người dân địa phương đi lễ trước giờ làm, chưa có nhiều đoàn khách du lịch. Đây là thời điểm dễ chịu nhất.
- Giữa buổi sáng: các đoàn tham quan bắt đầu đến, bãi xe đầy dần.
- Trưa: vắng hơn nhưng nắng gắt, sân chùa ít bóng mát.
- Chiều muộn và tối ngày rằm: lại đông vì người đi làm về mới đi lễ.
Với đêm giao thừa, nếu muốn có mặt lúc đánh chuông đón năm mới, phải tính đến chuyện đường lên Sơn Trà dốc, tối và rất đông xe. Người lớn tuổi, trẻ nhỏ nên cân nhắc đi lễ vào sáng mùng Một hoặc mùng Hai thay vì đêm giao thừa. Ý nghĩa của lễ đầu năm không nằm ở việc đến đúng giây phút giao thừa.
Trang phục cho ngày lễ đông người
- Kín đáo, dễ cử động: áo có tay, quần dài hoặc váy qua gối. Ngày Tết có thể mặc áo dài, nhưng nhớ đường lên dốc và gió biển mạnh, nên chọn tà áo gọn.
- Giày đế thấp, bám tốt: sẽ phải đi bộ nhiều từ chỗ gửi xe, đứng lâu khi xếp hàng lễ.
- Áo khoác mỏng: sáng sớm và tối ở Sơn Trà, Bà Nà gió lạnh, nhất là dịp Tết.
- Không mang túi to cồng kềnh: dễ va người khác và khó giữ đồ.
Phật tử có áo tràng thì mặc khi dự khoá lễ. Khách không phải Phật tử không cần mặc áo tràng; chỉ cần lịch sự, kín đáo.
Đỗ xe và đi lại
Chùa Linh Ứng Bãi Bụt có khu đỗ xe; những ngày cao điểm, lực lượng điều tiết có thể hướng dẫn gửi xe ở xa hơn hoặc phân luồng trên đường lên bán đảo. Vài điều nên nhớ:
- Gửi xe ở nơi có người trông, có vé gửi. Không dựng xe dọc lề đường dốc, vừa nguy hiểm vừa cản trở xe khác.
- Đi xe máy: chạy chậm ở các khúc cua, không vượt khi khuất tầm nhìn, bật đèn khi trời tối. Ngày mưa phải đặc biệt cẩn thận vì đường dốc trơn.
- Đi ô tô: đi sớm để tìm được chỗ đỗ; tuân theo hướng dẫn phân luồng.
- Đi taxi, xe công nghệ: thường tiện hơn vào ngày Tết vì không phải lo chỗ đỗ; hẹn sẵn điểm đón khi về vì lúc đông khó gọi xe.
- Với chùa ở Ngũ Hành Sơn và Bà Nà, xem thêm thông báo của khu danh thắng, khu du lịch về giờ mở cửa, giờ chạy thang máy, cáp treo trong dịp lễ.
Lễ ở chỗ đông: giữ lễ mà không giành chỗ
Chen lấn để thắp hương, giành chỗ quỳ trước tượng là cảnh vẫn còn gặp mỗi dịp Tết. Nhà chùa thường nhắc nhở nhẹ nhàng; người đi lễ thì có thể tự giữ cho mình mấy nguyên tắc:
- Lễ ở hàng sau cũng được. Không cần quỳ sát bàn thờ. Đứng ở xa chắp tay với tâm thành vẫn là lễ.
- Một nén hương là đủ. Khi đông, nhiều chùa bố trí khu thắp hương riêng ngoài sân; cắm đúng chỗ, không cầm bó hương cháy đi giữa đám đông vì dễ làm bỏng người khác, nhất là trẻ em.
- Không rải tiền lên tượng, nhét tiền vào tay tượng. Công đức bỏ vào hòm công đức chính thức.
- Hái lộc đầu năm: nhiều chùa đã chuẩn bị sẵn lộc (cành nhỏ, bao lì xì tượng trưng, câu kinh) để phát cho khách. Nhận lộc chùa phát, không tự bẻ cành cây trong khuôn viên.
- Không mua bán, xin xỏ ở cổng chùa: nếu gặp người tự xưng thu tiền "đặt lễ", "dâng sao", hãy hỏi trực tiếp văn phòng chùa. Lời Phật dạy đặt trọng tâm ở nhân quả, không ở các dịch vụ trả tiền.
Ngày rằm, mùng Một ở chùa: làm gì cho có ý nghĩa
Nếu đến vào ngày rằm hay mùng Một thông thường (không phải Tết), có thể dự một thời tụng kinh nếu chùa có khoá lễ mở cho Phật tử. Không thuộc kinh cũng không sao: đứng hoặc ngồi phía sau, chắp tay, lắng nghe là đủ. Khoá lễ thường có tụng kinh, niệm Phật, và cuối cùng là hồi hướng — chia công đức cho mọi người.
Nhiều Phật tử còn giữ ăn chay vào các ngày này. Ăn chay ở đây trước hết là giữ lòng không sát sinh, nhắc mình sống hiền hơn, chứ không phải nghi thức đổi lấy may mắn. Một bữa chay đơn giản sau khi đi chùa về, cả nhà cùng ăn, là cách giữ không khí ngày rằm trọn vẹn.
Góc nhìn hôm nay: đi chùa đông người như một bài tập
Ngày lễ đông là dịp thử lòng kiên nhẫn. Khi bị chen, bị giẫm chân, thử áp dụng ba bước: dừng lại một nhịp, thở ra thật dài, rồi nhìn người kia như một người cũng đang cố đến gần Phật như mình. Cơn bực sẽ không biến mất ngay, nhưng sẽ không thành lời nặng.
Một việc làm được ngay cho lần đi tới: ghi vào lịch điện thoại các ngày rằm, mùng Một và ba ngày vía Quán Thế Âm trong năm, kèm lời nhắc "đi sớm". Chỉ một lời nhắc đó đã tránh được phần lớn chuyện chen lấn, kẹt xe.
Câu hỏi thường gặp
Chùa Linh Ứng ngày rằm có đông không?
Có, nhất là chùa Bãi Bụt trên Sơn Trà, cao điểm vào sáng sớm và chiều tối. Rằm tháng Giêng, Phật Đản, Vu Lan và các ngày vía Quán Thế Âm còn đông hơn ngày rằm thường.
Đêm giao thừa có lên chùa Linh Ứng Sơn Trà được không?
Nhiều người vẫn lên chùa đón giao thừa, nhưng đường dốc, tối và rất đông xe. Người già, trẻ nhỏ nên đi lễ vào sáng mùng Một hoặc mùng Hai cho an toàn.
Đi chùa Linh Ứng gửi xe ở đâu?
Chùa Bãi Bụt có khu đỗ xe; ngày cao điểm nên làm theo hướng dẫn phân luồng và gửi xe ở nơi có người trông, có vé. Không dựng xe dọc lề đường dốc.
Đi chùa đầu năm mặc gì?
Áo có tay, quần dài hoặc váy qua gối, giày đế thấp. Có thể mặc áo dài ngày Tết, nhưng nên mang áo khoác vì sáng sớm và tối ở Sơn Trà khá lạnh.
Đi chùa ngày rằm có cần mang lễ không?
Không bắt buộc. Một bó hoa hoặc ít trái cây là đủ thành ý; không cần vàng mã, công đức tuỳ tâm và bỏ vào hòm công đức chính thức của chùa.